De Chinese theeceremonie.

Begin januari werd ik uitgenodigd in een acupunctuurpraktijk om voor een groep van zestien mensen een Chinese theeceremonie te verzorgen. Een passend moment, want volgens de vijf-elementenleer binnen de traditionele Chinese geneeskunde staat de winter in het teken van het element water – en water is onmisbaar voor thee.

Eigenlijk komen tijdens een Chinese theeceremonie, of Gong Fu Cha, alle vijf elementen samen:

• Aarde: de klei en de theekeramiek

• Hout: de theestruik en de theeblaadjes

• Vuur: om het water te verhitten en de klei te bakken tot keramiek

• Metaal: de waterkoker en andere hulpmiddelen

• Water: de drager van de thee

Tijdens de bereiding van de thee ontstaat er een harmonisch samenspel tussen deze elementen. Wat zich in het klein voltrekt tijdens de ceremonie, weerspiegelt eigenlijk een groter geheel: de natuurlijke ordening en voortdurende beweging van het leven zelf.

Het evenwicht tussen de vijf elementen bevordert de stroming van Qi, de levensenergie. De elementen kunnen elkaar voeden en versterken – de zogenoemde voedende cyclus – maar ook reguleren en begrenzen wanneer een element te dominant dreigt te worden, wat men de controlerende cyclus noemt. De elementen zijn dus nooit statisch, maar voortdurend in beweging, op zoek naar balans.

Hoewel Gong Fu Cha op het eerste gezicht een methode lijkt om thee te bereiden, is het in wezen ook een meditatieve handeling. Elke beweging is bewust en draagt bij aan het laten stromen van de Qi. Water speelt hierin een centrale rol. Het wordt niet voor niets de ‘moeder van de thee’ genoemd: het wekt de blaadjes tot leven en laat aroma’s en smaken zich ontvouwen.

De thee voedt op zijn beurt de mens. Hij maakt alert en wakker, maar tegelijk ook kalm en gefocust.

Hoewel het theedrinken in China een veel oudere geschiedenis kent, vindt de Gong Fu Cha zoals we die vandaag kennen haar oorsprong in de Ming-dynastie (1368–1644).

Inhoudelijk werd deze ceremonie gevormd en beïnvloed door drie grote Chinese tradities:

• Confucianisme, met nadruk op respect, etiquette en hiërarchie

• Taoïsme, dat harmonie met de natuur en eenvoud centraal stelt

• Boeddhisme, waarin mindfulness en meditatieve aandacht een belangrijke rol spelen

Praktisch betekende dit onder andere de introductie van het werken met twee kannen en uiterst fijn porselein. Het vroeg – en vraagt nog steeds – veel oefening om de handelingen vloeiend en elegant uit te voeren.

Ook vandaag is Gong Fu Cha een beleving voor alle zintuigen: het luisteren naar het opkokende water, het voelen van de warme kopjes, het zien van de kleuren van de thee bij elke opgieting, het opvangen van de delicate aroma’s uit het geurbekertje, en uiteindelijk de smaak die zich slok na slok verdiept.

Een theeceremonie is zo niet alleen een manier om thee te drinken, maar een moment van afstemming – op jezelf, op elkaar en op de natuurlijke ritmes om ons heen.

Wil je ook een Chinese theeceremonie of Gong Fu Cha organiseren voor een groep mensen, hier bij THEEmuze of op een locatie naar jouw keuze?
Stuur een mail voor meer informatie en om een afspraak te maken >> mail